TỨ HỢP VIỆN BẮC KINH

Tứ hợp viện (THV) là một hình thức cư trú của người dân Bắc Kinh (BK). Tại sao gọi là THV, là vì một cụm kiến trúc hình chứ nhật, tứ phía đông, nam, tây, bắc đều xây nhà, bốn hướng nhà đó vây lại, ở giữa là một sân trời, hay chung cho có bốn hướng nhà.

THV có thể chia làm 3 qui cách, lớn, vừa và nhỏ.

THV qui mô nhỏ hướng bắc là gian nhà chính (gọi là chính phòng), có một gian sáng, hai gian tối, hay hai gian sáng một gian tối. Hướng đông hai gian trái, hướng nam có 3 gian phải, trong đó hướng đông có một khoanh dùng là cửa cổng ra vào, cửa cổng trên là một ngôi lầu và lợp mái lượn. Trong sân có những đường lát gạch xanh dành cho đi lại và thông đến các gian ở. Những người Bắc Kinh chính gốc thường hai đời hay ba đời sống với nhau với i THV nhỏ rất thích hợp. Thường bậc trên ở gian giữa, bấc dưới chia ra ở một bên, nhà hướng nam thường làm phòng khách hay thư phòng.

THV qui mô vừa thường là ba trấn, chính phòng 5 đến bẩy gian, kiến trúc chính phòng đồ sộ hơn và có hành lang nối liền, nhà hướng đông và tây 3 gian hoặc 5 gian. Theo hướng nam có một bờ tường ngăn cách, hình thành hai sân trong và ngoài, giữa tường có một cửa ra hình trăng tròn. Người Trung Quốc thường có câu "Đại môn bất xuất, nhị môn bất nhập", nhị môn đó tức là bờ tường hướng nam này. Nói chung sân ngoài rộng hơn sân trong, các gian nhà ở sân trong dành cho những người hầu, làm bếp ở. Mặt tiền của loại THV này thường 5 đến 7 gian, gian sát bên đông nhất thường làm cổng ra vào, phía tây là nhà để xe thời trước kia.

THV qui mô lớn, nói chung cụm kiến trúc đều rất cao lớn nguy nga, trong đó là những kiến trúc nhà ở, đình đài, vườn hoa, hành lang, lối đi uốn lượn trong các kiến trúc, là loại kiến trúc cỡ lớn, không phải ngườ ibình thường có thể ở được.

THV được thiết kế xây cất và tạo hình theo thuyết phong thuỷ cổ đại của Trung Quốc, cửa lớn ra nói chung không mở đúng đường tim của cụm kiến trúc, mà ở vị trí "Tốn" và vị trí "Càn" trong bát quái đồ. Cho nên, nếu nhà đó dấy bắc của phố hướng nam bắc, thường cửa mở ở góc đông nam, nếu dẫy nam thì mở cửa ở góc tây bắc. Trong vườn nhìn ra cửa cổng còn có một kiến trúc dùng làm bình phong.

THV Bắc kinh, các kiến trúc với nhau đều đặt với tỷ lệ thích hợp, mùa đông nắng chiếu vào giữa sân, cho nên chính phòng đông ấm hè mát.

THV Bắc Kinh rất cầu kỳ ở bố cục của kiến trúc, kiểu dáng, bề thế, chú trọng truyền thống, khiến người ta có cảm giác yên tĩnh thoải mái. Người Bắc kinh, Tứ đại đồng đường hay Tam đại đồng đường đều ở ngay trong một TVH.